सेवाग्राम आश्रमला भेट

ADIGRAM ADIGRAM



3/06/2016 आज वर्धा येथील सेवाग्राम प्रतिष्ठानला माझी पहिली भेट. एक रमणीय पर्यटन स्थळ बघून बरं वाटलं. सेवाग्राम प्रतिष्ठान ऐतिहासिक स्थळ आहे. येथील ज्येष्ठ साधक पांडुरंग थूल हे गेल्या 20 वर्षापासुन निस्वार्थ भावनेने सेवा देत आहेत. त्यांच्या सोबत रंगलेली चर्चा आणि काही रहस्यमय गोष्टी सांगताना क्षण...!!
जागतिक स्तरावरील प्रसिद्ध असलेल्या सेवाग्राम येथील गांधी आश्रमला या आर्थिक वर्षात १ लाख ३६ हजार १३ पर्यटकांनी भेट दिल्याची नोंद येथील अभिप्राय पुस्तिकेत झाली आहे. या व्यतिरिक्त अनेक पर्यटक येथे नोंद न करता भेट देवून गेल्याचेही वास्तव आहे.
दक्षिण आफ्रिकेनंतर भारतात गांधीजीनी वेगवेगळे सत्याग्रह केले. स्वातंत्र्य आणि रचनात्मक कार्यक्रमाची दिशा याच सेवाग्राम आश्रमातून ठरविल्या गेली. गांधीजीचे दहा वर्षांचे वास्तव्य सेवाग्राम आश्रमात होते. यामुळे आश्रमातून झालेली कामे आणि बैठकांची माहिती येथील साधकांकडून पर्यटक म्हणून घेताना वेगळा अनुभव आला...


Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

चंद्रपूर येथे ' मोफत कपडा बँक ' चे उद्घाटन -निःशुल्क कपडा वितरणातून गरजूंना मदत..!

ADIGRAM ADIGRAM
Image
चंद्रपूर :           आदिवासी ग्रामीण साहित्य बहुद्देशीय सांस्कृतिक शिक्षण मंडळ चंद्रपूर या संस्थेच्या स्वनिधीतून ' मोफत कपडा बँक ' चा उद्घाटन सोहळा पार पडला.           चंद्रपूर येथे "मोफत कपडा बँक" सुरू करण्यात आली असून, दर महिन्याला गरजू लोकांना कपड्यांचे मोफत वाटप केले जाणार आहे. या अभियानासाठी निवडक ठिकाणी वितरण केंद्र उभारले जाणार असून स्वेटर, मफलर, ब्लँकेट असे ऊबदार वस्त्र सुद्धा या केंद्रांवर वाटप करण्यात येणार असल्याची माहिती, संस्थेचे चेअरमन राहुल पेंढारकर यांनी दिली. या उपक्रमाला चंद्रपूर शहरातील नागरिकांनी चांगला प्रतिसाद दिला आहे. मागील पाच वर्षा पासून ' कपडा दान ' हे अभियान संस्थेच्या वतीने राबविण्यात येत असून आजवर अनेक गरजू लोकांना मोफत कपडा वितरण करण्यात आले आहे. शिवाय गरजू विद्यार्थी, मूक बधिर विद्यार्थी ह्यांना ब्लँकेट, स्वेटर, शूज, सॉक्स, shool bag चे वितरण सुद्धा संस्थेच्या स्वनिधीतून करण्यात आले आहे.         उद्घाटन प्रसंगी संस्थेचे चेअरमन राहुल पेंढारकर, वैष्णवी कुलसंगे, पितांबर सूर्यवंशी, सगीर सय...
Read more

नाट्य प्रशिक्षण शिबिर

ADIGRAM ADIGRAM
Image
 *इंडियन ऑइल तथा नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामा दिल्लीचा संयुक्त उपक्रम* *ग्रामीण, आदिवासी बालकलाकारांना दिल्लीचे व्यासपीठ; तीस दिवसीय निःशुल्क नाट्य शिबिराचे आयोजन! अहेरी: अहेरी येथील स्थानिक भगवंतराव हायस्कूल तथा कनिष्ठ महाविद्यालय येथे दिनांक 20 मे ते 20 जून पर्यंत ९ ते १५ वर्षे वयोगटातील विद्यार्थ्यांसाठी ३० दिवसीय निःशुल्क नाट्य प्रशिक्षण शिबिराचे आयोजन करण्यात आले आहे. नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामा (NSD) नवी दिल्ली, इंडियन ऑइल आणि आदिवासी ग्रामीण साहित्य बहुद्देशीय सांस्कृतिक शिक्षण मंडळ चंद्रपूर यांच्या संयुक्त विद्यमाने हा उपक्रम राबवला जात आहे.नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामा (NSD) दिल्ली येथील अनुभवी व राष्ट्रीय स्तरावरील कलावंत विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करतील. शिबिरात सहभागी होण्यासाठी कोणतेही शुल्क आकारले जाणार नाही. शिबिरातील प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर, या बालकलाकारांचे नाटक २० जून रोजी थेट दिल्ली येथे सादर केले जाईल. ग्रामीण व आदिवासी भागातील विद्यार्थ्यांमध्ये असलेल्या सुप्त कलागुणांना आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे व्यासपीठ मिळवून देण्याच्या उद्देशाने या शिबिराचे आयोजन करण्यात आले आहे. या प्रशिक्षणामु...
Read more

पक्षी वाचवा अभियान-2026

ADIGRAM ADIGRAM
Image
  चिमणीची चिवचिव अन् पाखरांची भुर्रर्र... मुलांनो, या निसर्गाच्या गाण्याला हरवू नका! - राहुल पेंढारकर (अध्यक्ष, आदिवासी ग्रामीण साहित्य बहुद्देशीय सांस्कृतिक शिक्षण मंडळ या संस्थेचा राज्यव्यापी उपक्रम) पहाटेची शांतता भंग करणारी सुरांची मैफल, घराच्या अंगणात दाणे टिपणारी चिमणी, बाल्कनीत घरटं करणारी कबुतरं आणि आकाशात मुक्त संचार करणारे रंगीबेरंगी पक्षी... आजच्या सिमेंटच्या जंगलात हे दृश्य दुर्मिळ होत चालले आहे. निसर्गाचे हे सुंदर घटक आपल्यापासून दुरावत आहेत. पण, महाराष्ट्रातील ग्रामीण आणि शहरी भागातील शाळकरी मुलांनी आता एक विडा उचलला आहे - 'पक्षी वाचवा'! आदिवासी ग्रामीण साहित्य बहुद्देशीय सांस्कृतिक शिक्षण मंडळ, महाराष्ट्राच्या वतीने राबविण्यात येत असलेल्या या अभियानात पुणे, नागपूर, सातारा, अकोला, गडचिरोली, चंद्रपूर अशा विविध जिल्ह्यांतील विद्यार्थी उत्स्फूर्तपणे सहभागी होत आहेत. *पक्षी वाचवा अभियान* : संकल्पना आणि ध्येय या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश केवळ पक्षी वाचवणे नाही, तर लहान मुलांमध्ये निसर्गप्रेमाचे बीज रोवणे हा आहे. वाढते शहरीकरण, मोबाईलचा अतिवापर आणि झाडांची कमतरता यामुळे ...
Read more

गावच्या मातीतून उगमणार नवे ' ग्रामीण लोककला केंद्र '

ADIGRAM ADIGRAM
Image
  चंद्रपूर /       करंजी गावात ‘ग्रामीण लोककला केंद्रा’च्या स्थापनेने झाडीतील सांस्कृतिक क्षेत्रात नवे पर्व सुरू होत आहे. गावपातळीवर सुप्त असलेल्या अनेक हौशी ग्रामीण कलावंतांना व्यासपीठ देण्यासाठी आणि त्यांच्या कलागुणांना दिशा देण्यासाठी या केंद्राची उभारणी केली जात आहे.          या उपक्रमाचा भूमिपूजन सोहळा वृक्षारोपण, शालेय साहित्य वाटप व भोजनदान अशा सामाजिक उपक्रमांनी थाटात पार पडला. पत्रुजी पेंढारकर यांच्या हस्ते भूमिपूजन झाले. यावेळी संस्थेचे अध्यक्ष राहुल पेंढारकर, समीर निमगडे, डॉ. किशोर पेंढारकर, वैष्णवी एल. पेंढारकर, लालू निमगडे, सुखदेव पेंढारकर आदी मान्यवर उपस्थित होते. हे कला केंद्र झाडीतील नवकलावंतांना लेखन, संगीत, नाट्य, लघुपट निर्मिती, दिग्दर्शन यामध्ये प्रशिक्षण देणार असून त्यांना रोजगाराच्या संधीही उपलब्ध करून देणार आहे. पारंपरिक कला, बोलीभाषा, लोकगीत आणि झाडीची संस्कृती यांचे जतन व संवर्धन हे या केंद्राचे मुख्य उद्दिष्ट ठरणार आहे. ग्रामीण साहित्यावर दुर्लक्ष – समीक्षकांनी झाडीला डावलले!       झाडीपट्टीतील ग्रामीण...
Read more

'Kurmaghar', a complete rural drama, will be performed at Zadipatti Theatre

ADIGRAM ADIGRAM
Image
Tina urade playing role of tribal woman in drama Adivasi Gramin Sahitya bahuddeshiya Sanskrutik shikshan Mandal, a social organization headed by social activist and stage artist Rahul Pendharkar is going to stage a drama show on the age-old tribal practice of ‘Kurma Ghar’ (hut constructed outside the village for the stay of women during their periods) to create public awareness among the tribal community. Adivasis are nature worshippers. They spend their life in closeness with the nature. Their traditional customs and rituals continue till this day. However, some of their customs and traditions are also superstitious. Kurma Ghar is one of such practice which is being observed even today. ‘Kurma-Ghar’ is a small hut built with a thatched roof and surrounding walls of bamboo, grass and mud. In Kurma Ghar, menstruating women have to stay for five days. Be it the scorching summer, bitter cold or heavy rain. At that time, due to the water leaking from the roof of the hut, the mud formed in ...
Read more

भामरागड येथे पथनाट्य सादर करतांना कलासंच

ADIGRAM ADIGRAM
Image
गडचिरोली   एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्प भामरागड तथा आदिवासी ग्रामीण साहित्य बहुद्देशीय सांस्कृतिक शिक्षण मंडळ, चंद्रपूर यांच्या संयुक्त विद्यमाने अनुसूचित जमातींच्या योजनांची जनजागृती करण्यासाठी भामरागड केंद्रामधे कलापथकाचे आयोजन करण्यात आले.      महाराष्ट्र शासनाच्या आदिवासी विकास विभाग अंतर्गत अनुसूचित जमातीच्या सर्वांगीण विकासासाठी अनेक योजना राबविल्या जातात. त्यात शैक्षणिक योजना, शेतीविषयक योजना, केंद्रवर्ती अर्थ संकल्प योजना अशा अनेक योजनांचा सामावेश होत असतो. भामरागड केंद्रातील अनुसूचित जमातीच्या लोकांपर्यंत पथनाट्य, गोंडी गीत, गोंडी नृत्याच्या माध्यमातून शासकीय योजनांविषयी जनजागृती करण्यात आली. तसेच व्यसनमुक्ती, कुपोषण, शिक्षण, स्वयं रोजगार या विषयावर प्रबोधन करण्यात आले. वनभोजन आणि इतर गमतीजमती हेमकसा लोकबिरादरी प्रकल्पाला भेट  आदिवासी संस्कृतीचे माडीया नृत्य            आदिवासी संस्कृती प्रमाणे लग्नसोहळा जाणून घेताना कलापथक सादर करतांना  गावकऱ्यांना शासकीय योजना संदर्भात माहिती देताना       ...
Read more

जागृत युवा मंच च्या वतीने मुकबधीर विद्यार्थ्यांना "आईची ब्लँकेट" वितरण..

ADIGRAM ADIGRAM
Image
हिवाळा ऋतू मुळे सर्विकडे थंडी जोर धरू लागली आहे. थंडीमुळे उन्हात सुद्धा गारठा जाणवायला लागला आहे. काही दिवसापूर्वी जागृत युवा मंचने एकलव्य निवासी मुकबधीर विद्यालय, आलापल्ली येथे भेट देऊन विचारपूस केली होती. तेथील विद्यार्यांना स्वेटर आहे पण रात्री पांघरूण घायला ब्लँकेट अपुरे असल्याचे कडले. एकलव्य मुकबधीर विद्यालय आलापल्ली येथे एकूण 40 विद्यार्थी संख्या आहे. विद्यार्थ्यांची समस्या लक्षात घेता आणि थंडीपासून मुकबधीर भावंडांचे संरक्षण व्हावे म्हणून  त्यांना "आईची ब्लँकेट" चे वितरण करण्यात आले. आनंद द्विगुणित व्हावा म्हणून त्यांना चॉकलेट खाऊ म्हणून देण्यात आले. विद्यार्थ्यांनी साईन लेंग्वेज मधे जागृत युवा मंचचे स्वागत केले. मा. मुख्याध्यापक चौधरी सर यांनी जागृत युवा मंचचे आभार मानले. हे एक वेगळे आकर्षण होते आणि एक सुखद अनुभव होता. या प्रसंगी सामाजिक कार्यकर्ते श्री अशोकजी आईंचवार, एकलव्य मुकबधीर विद्यालय येथील मुख्याध्यापक श्री चौधरी सर, जागृत युवा मंच चे अध्यक्ष राहुल पेंढारकर, सचिन खोब्रागडे, रवि गज्जलवार,विजय गड्डमवार,गीरीधर दलाई,मंगेश ऊइके,अक्षय चांदेकर, आकाश प...
Read more

*अखिल भारतीय झाडीपट्टी कलावंत परिषदेची कार्यकारणी गठित*

ADIGRAM ADIGRAM
Image
झाडीपट्टी कलावंतांच्या समस्या लक्षात घेता वडसा येथे अखिल भारतीय झाडीपट्टी कलावंत परिषदेची कार्यकारणी गठित करण्यात आली. झाडीपट्टी रंगभुमीला लगभग दीडशे वर्षाचा सुवर्ण इतिहास आहे. विदर्भाची झाडीपट्टी रंगभूमी म्हणजे भविष्यातील सिनेमा सृष्टी म्हणायला हरकत नाही. परंतु कोरोना काळापासून कलावंताच्या अनेक समस्या पुढे येत आहेत त्यामुळे कलावंताच्या समस्या निकाली काढण्याकरिता,शासन दरबारी कलावंताची नोंद व्हावी याकरिता, शासकीय योजनाचा लाभ झाडीपट्टीतील कलावंताना मिळावा हे उद्दीष्ट्ये व ध्येय समोर ठेवून वडसा येथील श्रीराम मंदीरात अखिल भारतीय झाडीपट्टी कलावंत परिषदेची कार्यकारणी गठित करण्यात आली. परिषदच्या अध्यक्ष पदी  प्रा शेखर पटले यांची निवड करण्यात आली तर सचिव पदी मुकेश गेडाम,उपाध्यक्ष पदी किरपाल सयाम गडचिरोली, प्रियंका गायधने गोंदिया,किशोर भाग्यवंत भंडारा,देवा कावडे चंद्रपूर यांची निवड करण्यात आली,सहसचिव पदी दुधराम कामडी भंडारा, ज्ञानेश्वरी कापगते गोंदिया,वासूकुमार गडचिरोली, सुनिल कुकुडकर चंद्रपूर, तर कोषाध्यक्ष पदी शंतनू कुडमेथे,प्रसिद्धी प्रमुख पदी राहुल पेंढारकर, होमदेव कोसमशिले मंगल मशाखेत्...
Read more